BỐ MẸ NÊN LÀM GÌ KHI TRẺ BỊ BÀN CHÂN BẸT?

Bàn chân bẹt ở trẻ có phải lúc nào cũng đáng lo?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc không biểu hiện rõ khi trẻ đứng chịu lực. Ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong những năm đầu đời, bàn chân trông phẳng có thể là một phần bình thường của quá trình phát triển. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào hình dạng lòng bàn chân để tự kết luận trẻ mắc dị tật cần điều trị.

Điều quan trọng là theo dõi đồng thời hình thái bàn chân, dáng đi, khả năng vận động và các triệu chứng đi kèm. Một số trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt nhưng không đau, vẫn chạy nhảy và sinh hoạt bình thường. Những trường hợp này thường chỉ cần theo dõi. Ngược lại, nếu trẻ đau, nhanh mỏi, hạn chế vận động hoặc có biến dạng rõ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.

Những dấu hiệu cha mẹ nên chú ý

Bàn chân bẹt ở trẻ đôi khi không gây biểu hiện rõ ràng. Tuy nhiên, cha mẹ có thể quan sát trẻ trong các hoạt động hằng ngày để phát hiện những thay đổi bất thường.

Một số dấu hiệu đáng lưu ý gồm trẻ thường xuyên than đau hoặc mỏi ở bàn chân, gót chân, cổ chân, bắp chân hay đầu gối sau khi vận động. Trẻ có thể không muốn chạy nhảy, nhanh chóng mất sức khi chơi thể thao hoặc gặp khó khăn khi phải đi bộ trong thời gian dài.

Về dáng đi, bàn chân có thể có xu hướng đổ vào trong, gót chân lệch trục hoặc hai bàn chân hướng ra ngoài. Một số trẻ bước đi thiếu ổn định, thường xuyên vấp ngã hoặc khó giữ thăng bằng. Khi quan sát đầu gối, cha mẹ có thể nhận thấy hai đầu gối có xu hướng chụm vào nhau, nhưng biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn do bàn chân bẹt gây ra.

Việc kiểm tra dấu chân trên nền ướt hoặc cát có thể giúp cha mẹ nhận biết hình dạng bàn chân, nhưng đây chỉ là cách quan sát ban đầu. Kết quả này không đủ để xác định mức độ bàn chân bẹt hay quyết định phương pháp điều trị.

Đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường

Khi nghi ngờ trẻ có vấn đề về bàn chân, việc đầu tiên cha mẹ nên làm là đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá. Bác sĩ sẽ xem xét độ tuổi, quá trình phát triển vận động, hình dạng bàn chân, khả năng chịu lực, dáng đi và mức độ linh hoạt của vòm chân.

Nếu cần thiết, trẻ có thể được đánh giá thêm về trục chi dưới, sự cân đối hai chân và phân bố áp lực khi đứng hoặc đi. Những thông tin này giúp phân biệt bàn chân bẹt linh hoạt với các trường hợp có bất thường cấu trúc hoặc bệnh lý cần can thiệp.

Cha mẹ không nên tự ý sử dụng dụng cụ chỉnh hình hoặc áp dụng các phương pháp tác động mạnh lên xương khớp khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Điều trị không phù hợp có thể gây khó chịu và không giải quyết đúng nguyên nhân.

Dụng cụ chỉnh hình có thể được sử dụng khi nào?

Với trẻ có bàn chân bẹt kèm đau, mỏi hoặc vấn đề cơ học khi vận động, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng dụng cụ chỉnh hình bàn chân. Mục đích chính là hỗ trợ bàn chân phân bố lực tốt hơn, cải thiện sự thoải mái và hỗ trợ chức năng khi trẻ đứng hoặc di chuyển.

Dụng cụ chỉnh hình không nên được xem là phương pháp bắt buộc cho mọi trẻ có bàn chân bẹt. Các sản phẩm làm sẵn cũng không phải lúc nào phù hợp với từng bàn chân, đặc biệt khi hai bên có đặc điểm khác nhau. Nếu được chỉ định, việc lựa chọn kích thước và thiết kế cần dựa trên tình trạng thực tế của trẻ.

Tập luyện và phục hồi chức năng

Các bài tập phù hợp có thể giúp trẻ tăng cường sức mạnh cơ bàn chân và cổ chân, cải thiện khả năng thăng bằng cũng như kiểm soát tư thế. Một số bài tập thường được áp dụng gồm nhón gót, tập cơ bàn chân, bài tập giữ thăng bằng hoặc các hoạt động vận động phù hợp với độ tuổi.

Nếu trẻ có vấn đề về tư thế, đau cơ xương khớp hoặc hạn chế vận động, chương trình phục hồi chức năng có thể được xây dựng riêng. Cha mẹ nên cho trẻ tập theo hướng dẫn của chuyên gia thay vì tự thực hiện các bài tập cường độ cao.

Phẫu thuật chỉ dành cho một số trường hợp đặc biệt

Phẫu thuật không phải lựa chọn điều trị thông thường đối với bàn chân bẹt ở trẻ. Phần lớn trường hợp không có triệu chứng hoặc bàn chân bẹt linh hoạt có thể được theo dõi và điều trị bảo tồn khi cần.

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi trẻ có biến dạng cấu trúc rõ rệt, đau kéo dài, hạn chế chức năng đáng kể hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị không phẫu thuật. Quyết định này cần dựa trên tuổi, nguyên nhân, mức độ biến dạng và đánh giá chuyên khoa.

Cha mẹ cần đồng hành cùng trẻ trong quá trình theo dõi

Bàn chân bẹt không phải lúc nào cũng dẫn đến biến chứng nghiêm trọng. Điều quan trọng là cha mẹ phát hiện những biểu hiện bất thường và đánh giá đúng mức độ ảnh hưởng. Hãy khuyến khích trẻ vận động phù hợp, duy trì cân nặng hợp lý, theo dõi dáng đi và chú ý các biểu hiện đau, mỏi hoặc hạn chế vận động.

Can thiệp đúng trường hợp, đúng thời điểm sẽ giúp trẻ duy trì khả năng vận động tốt mà không phải điều trị quá mức. Đặc biệt, cha mẹ không nên tự xem bàn chân bẹt là nguyên nhân chắc chắn gây vẹo cột sống, lệch hông hay biến dạng đầu gối; những vấn đề này cần được bác sĩ đánh giá riêng để xác định nguyên nhân.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.